Biuro. Performans i niepoczytalność

Agata Kalinowska, bez tytułu, z cyklu Miłość, 2015

Agata Kalinowska, bez tytułu, z cyklu Miłość, 2015

BIURO nr 12
PERFORMANS I NIEPOCZYTALNOŚĆ

Performatywność w polu sztuki współczesnej przyciąga coraz większą uwagę. Dzieło istniejące jedynie w rzeczywistym czasie trwania wydarzenia i pamięci odbiorców kusi swoją prawdziwością. Jakże odmienne jest w swojej aurze od zinstytucjonalizowanych artefaktów, których sensy nierzadko przecież współtworzone są także przez towarzyszącą im anegdotę, komentarz autorski lub kuratorski, ulotny sytuacyjny kontekst.
Estetyka performatywności pozwala rozpatrywać w jednym planie sztukę, życie społeczne i politykę. Rytuały społecznego spektaklu, w którym wspólnota przedstawia się sama sobie, po to, by się na nowo budować i umacniać, wykazują podobieństwo do ekscesów sztuki. A sztuka pragnie uczestniczyć w społecznych rytuałach, oferując doświadczenia o zbliżonej mocy, a jednak większym potencjale destabilizowania granicy pomiędzy tym, co dla nas naturalne i rzeczywiste, a tym, co umowne i zmyślone. (za E. Fischer­Lichte).

Niepoczytalność jest terminem wywodzącym się z terminologii prawnej i psychiatrycznej, gdzie oznacza stan wyłączenia odpowiedzialności za popełnione czyny na podstawie ograniczonej możliwości rozpoznawania ich sensu i konsekwencji. Istnieją stosunkowo liczne przykłady z historii polityki dostarczające pretekstu do rozważania niepoczytalności jako stanu, który dotyczy osób o ogromnym wpływie. Ich działania mają następstwa na skalę masową, dotycząc czasem dziesiątków, czasem setek, a czasem tysięcy istnień ludzkich. Można w związku z tym wręcz zastanawiać się nad szczególną pozycją, z której w ogóle uprawia się władzę – polityki, która stawia się ponad polityką, żeby zmienić społeczny paradygmat, lub stanowienia prawa, które bywa stawiane ponad prawem, aby zmienić jego fundamentalne zasady. Co dopiero, jeśli znajdziemy się na gruncie sztuki współczesnej, która by stać się bardziej sobą, musi wciąż stawiać się poza swoją określoną definicją i ramą. Czy w metaforycznym sensie można mówić o swoistej niepoczytalności – niemożności rozpoznania sensu własnych działań w kontekście dotychczasowego racjonalnego paradygmatu – podmiotów twórczych niezależnie od pola ich aktywności?

Anna Mituś
(ur. 1975, redaktorka naczelna) – historyczka sztuki, krytyczka i kuratorka wystaw. Pracuje w BWA Wrocław. W 2014 wydała książkę Agresywna niewinność. Historia grupy Luxus.

AUTORZY (w kolejności pojawiania się):
Agata Kalinowska, Anna Mituś, Stach Szabłowski, Patryk Balawender, Katarzyna Roj, Paweł Olszczyński, Alicja Kielan, Michał Grzegorzek, Kalina Zatorska, Jacek Utko, Joanna Kobyłt, Karolina Pietrzyk, Zorka Wollny, Jacek Schodowski, Stach Szumski, Klara Nowakowska, Agnieszka Piksa, Ewa Szymani, Marek Krajewski, Anna Nacher, Mateusz Halawa, Przemysław Nosal, Anka Herbut, Grzegorz Stępniak, Olga Drenda, Anna Sańczuk, Aneta Grzeszykowska, Ghosts of Breslau, Beata Bartecka

PREMIERA: grudzień 2015

CENA: 9 PLN

Magazyn dostępny w księgarni galerii Awangarda BWA Wrocław (ul. Wita Stwosza 32) lub w sprzedaży wysyłkowej pod adresem ksiegarnia@bwa.wroc.pl
Od 11 stycznia – 11 kwietnia 2016 r. numer dostępny w Empikach

Na okładce zdjęcie AGATY KALINOWSKIEJ, Anka, z cyklu bez tytułu

WYDAWCA:
BWA Wrocław – Galerie Sztuki Współczesnej

REDAKCJA:
Anna Mituś (red. naczelna), Alicja Klimczak-Dobrzaniecka (sekretarz redakcji: a.dobrzaniecka@bwa.wroc.pl)
Redaktorzy działów tematycznych:
Anna Herbut (dział fikcje), Joanna Kobyłt (dział galeria), prof. Marek Krajewski (dział społeczny), Katarzyna Roj (dział obiektywny)
projekt graficzny: Kaja Gliwa
korekta: Styliści Tekstu
***

Wszystkie archiwalne numery dostępne są za darmo na stronie: issuu.com/biuro

BIURO jest dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

...