POWRÓT

[EN] 

GALERIA AWANGARDA

AKTUALNOŚCI    ARCHIWUM    O GALERII    KONTAKT    WYKŁADY   


Przetrzyj oczy. Z kolekcji Wernera Nekesa

wystawa towarzyszy retrospektywie filmowca na 11. MFF Nowe Horyzonty



Latarnia strachu, z ksiazki Gulielmo J. Gravesande, Physices Elementa Mathematica, Genewa, 1748



PRZETRZYJ OCZY
Z kolekcji Wernera Nekesa

22.07-28.08.2011

Część I

Galeria Awangarda

ul. Wita Stwosza 32

Część II (dyskretny pokaz)

Galeria Design

u. Świdnicka 2-4

wernisaż w piątek 22 lipca 2011 o godz. 20.00 w galerii Awangarda

kuratorzy: Werner Nekes i Katarzyna Roj

współpraca: Jonathan Nekes i Marta Kubik

Werner Nekes należy do środowiska europejskich eksperymentatorów filmowych. Urodził się w Niemczech w 1944 roku, w wieku 27 lat prowadził już własny program zajęć w Hochschule für bildende Künste w Hamburgu. Był początek lat 70., gdy Nekes, mimo młodego wieku, wyróżniał się na tle niemieckiej awangardy filmowej. W swoich pierwszych projektach eksperymentował z klasyczną narracją filmową i psychologią widzenia. Doświadczenia te powiodły go w stronę tzw. „archeologii” kina – ku wynalazkom z dalekiej przeszłości, które poprzedzały powstanie kinematografu. Zainteresowany magią, optyką, paradoksami widzenia i sztuką iluzjonistyczną, badał tradycję zapomnianych praktyk konstruowania i wyświetlania obrazu.

Laterna magica, camera obscura i inne instrumenty pozwalające na przechwycenie obrazu rzeczywistości w jej całej dramaturgii, były inspiracją dla jego własnej praktyki artystycznej. Dziś jego kolekcja obiektów protokinematograficznych należy do największych na świecie. Jest schowana w nieczynnej fabryce skór w Mülheim nad rzeką Ruhr, która jest jednocześnie filmowym atelier Nekesa i jego domem.

Wystawa w galerii Awangarda pokazuje tę część kolekcji, która jest mocno związana z prehistorią kina. Niech nie zdziwi widza szeroka perspektywa zainteresowań Nekesa; próby wskazania jądra jego kolekcji mogą być karkołomne. Obejmuje ona zarówno dzieła sztuki (da Vinci, Rembrandt, Duchamp, Dürer...), jak i efektowne prezentacje naukowych odkryć, voyeurystyczne machiny, automata, czy wizualne zabawki, które służyły niegdyś jako atrakcja salonów, bawialni, czy wreszcie cyrków i wesołych miasteczek.

Obiekty te są ilustracją paradoksów widzenia, optycznych eksperymentów takich jak anamorfoza, załamania perspektywy, dialektyka światła i cienia czy ukryte obrazy. Większość przedmiotów unaocznia wczesne formy animacji, celem niektórych jest wprowadzenie widza w zakłopotanie. Znaczna ich część kryje w sobie również treści o naturze erotycznej. By jednak doznać wizualnej satysfakcji widz musi znać regulamin funkcjonowania obiektów, ich tajemny kod. Obiekty z tej grupy, prezentowane w ramach „dyskretnego pokazu” w galerii Design, wskazują też na ciekawy związek łączący wczesne praktyki animacyjne i erotyczne fantazje ich autorów.

Nekes to kolekcjoner owładnięty pasją posiadania, ale przede wszystkim pasją wiedzy, również tajemnej. Niewątpliwie to, co wyróżnia jego zbiór na tle innych kolekcji, to olbrzymia liczba woluminów ksiąg, wśród których na pewno istotne miejsce zajmuje Ars Magna Lucis et Umbrae Athasiusa Kirchera, jej drugie wydanie z 1671 roku, w której po raz pierwszy w historii została zaprezentowana latarnia czarnoksięska (laterna magica), wynalazek uważany dziś za pierwszy protokinematograf. Jej wynalazcę trudno wskazać w mrokach historii, choć przyjęło się wskazywać na Christiaana Huygensa, holenderskiego astronoma i matematyka. Jego pierwsze eksperymenty ze szklanymi przeźroczami dotyczyły między innymi tematyki vanitas. Warto wspomnieć, że w XV wieku Giovanni Fontana, wenecki wynalazca i mag, używał mniej zaawansowanej latarni do projekcji Demona. W tych pierwszych działaniach rysuje się interesujący wątek z prehistorii kina – jego przymierze z ikonografią diaboliczną.

Każda wystawa kolekcji Wernera Nekesa jest wydarzeniem w środowisku znawców i to na skalę ogólnoświatową. Jest też niezwykłym doświadczeniem dla amatorów i fascynatów. Zbiór pokazywany był dotychczas w prestiżowych galeriach i muzeach Europy (m.in. w Museum Ludwig w Kolonii, Hayward Gallery w Londynie), Japonii i Stanów Zjednoczonych, za każdym razem uwodził tłumy zwiedzających. Obiekty te wymagają tylko jednego – przetarcia oczu i wyzwolenia się z percepcyjnych przyzwyczajeń.

Katarzyna Roj

Wystawa towarzyszy 11. Międzynarodowemu Festiwalowi Filmowemu NOWE HORYZONTY
21-31.07.2011
www.nowehoryzonty.pl

Projekt jest realizowany w ramach Sezonu Kultury Nadrenii Północnej- Westfalii w Polsce 2011/2012
www.sezon-kultury-tamtam.pl

Wszystkie eksponaty należą do kolekcji Wernera Nekesa
www.wernernekes.de

<

projekt graficzny: Magdalena i Artur Frankowscy / Fontarte
www.fontarte.com

koncepcja wnętrza: Agnieszka Lasota
www.agnieszka-lasota.pl

2011-07-12

komentarze do wydarzenia [0]





dodaj komentarz


BWA Wrocław - Galerie Sztuki Współczesnej
ul. Wita Stwosza 32
PL 50-149 Wrocław
tel. 071/790-25-82
e-mail: info@bwa.wroc.pl

projekt strony © twożywo

starsza wersja strony