POWRÓT

[EN] 

GALERIA AWANGARDA

AKTUALNOŚCI    ARCHIWUM    O GALERII    KONTAKT    WYKŁADY   


CHTO DELAT - Zanegować negację

29.04-16.06.2013


Nikołaj Olejnikow, Chto Dealat i duchy, foto: Karol Krukowski

CHTO DELAT
„Zanegować negację”
termin: 29.04 -16.06.2013

29.04.2013 (poniedziałek):
o godz. 17.00 - dyskusja
z udziałem CHTO DELAT (Dmitri Wileński, Olga Jegorowa, Nikolaj Olejnikow) oraz Jana Sowy i Jakuba Szredera. Dyskusja w języku angielskim.

o godz. 19.00 - otwarcie wystawy
Galeria Awangarda (ul. Wita Stwosza 32)

kuratorki: Alicja Klimczak-Dobrzaniecka, Patrycja Sikora

Materiały prasowy do pobrania TUTAJ


Fotorelacja z otwarcia wystawy, dyskusji i oprowadzania z udziałem artystów TUTAJ



Folder do wystawy on-line (teksty PL/EN) TUTAJ




foto: Karol Krukowski




ZANEGOWAĆ NEGACJĘ

Filozof György Lukács powiedział kiedyś, że ortodoksyjni marksiści nie powinni wierzyć w tę czy inną tezę ani w egzegezę świętej księgi. Przeciwnie, ortodoksja odnosi się wyłącznie do metody. Przez metodę Lukács rozumiał dialektykę jako sposób analizy i reprezentacji całego społeczeństwa jako ogółu ścierających się sprzeczności.

Mówienie o dialektyce ma szczególny sens we wrocławskim BWA. Jego architektura konfrontuje ruinę starego pałacu z nową modernistyczną interwencją, stawiając nas w obliczu oczywistych konfliktów pomiędzy klasyką i modernizmem, pomiędzy starymi funkcjami ekskluzywistycznej, arystokratycznej prywatności i nowoczesną instytucją publiczną. Obecna ekspozycja stanowi reakcję na tę żywą sprzeczność prezentując przegląd wielu starych i nowych projektów Chto Delat w specjalnie przygotowanej dialektycznej wystawie, której głównym punktem jest „zanegować negację...”

Wszyscy absolwenci socjalistycznych szkół i uniwersytetów pamiętają tę negację negacji jako trzecią zasadę dialektyki zaczerpniętą z „Dialektyki przyrody” Fryderyka Engelsa. Cóż owa zasada może oznaczać we współczesnej sztuce? W konfrontacji z prostym, naiwnie pozytywnym postulatem dzieła sztuki widz reaguje zadając podstawowe pytanie: co mnie to obchodzi? Wygląda na to, że artyści chcą mi zrobić pranie mózgu, ale z jakiego powodu? Nie wierzę w to, nie jestem aż tak naiwny; te postaci są aż tak schematyczne, że musi to być jakiś brechtowski zabieg. Dlaczego są skonstruowane w taki sposób? I dlaczego nadal czerpię z nich estetyczną przyjemność? Może coś kryje się pod tą prostotą? To dzięki tego typu pytaniom zaczyna się negacja negacji.

Zapraszamy odwiedzającego na wycieczkę po ekspozycji, w której dzieła sztuki komunikują się wyłącznie poprzez kwestionowanie siebie nawzajem, sprawiając, że złożone rzeczy stają się proste, a proste złożone, kiedy działanie negacji przemienia się w grę z własną negacją. Ale nie dajmy się zwieść. Sztuka nie jest nigdy grą autoreferencyjną. Zawsze sugeruje dalsze zastosowania i rozwiązania poza przestrzenią galerii w realnym świecie. Mao zauważył kiedyś dowcipnie, że „teoria (czytaj również ‘sztuka’) jest negacją praktyki, podczas, gdy przeciwieństwem praktyki jest oczywiście nie-praktyka. Z kolei dalszy rozwój wiedzy człowieka o świecie jest możliwy jedynie, gdy teorię będzie się dalej negować w praktycznym działaniu”.

Dmitri Wilenski i David Riff (Co robić)



---------------------------------------------





DIALEKTYCZNA GRA PRZECIWIEŃSTW.
O CHTO DELAT W RAMACH INSTYTUCJI.

Chto Delat poszukują aktualnie atrakcyjnego, emancypacyjnego potencjału idei lewicowych. Chto Delat zdecydowanie krytykują współczesne realia polityczne i społeczne w Rosji, instytucje sztuki i zachodni kapitalizm. Chto Delat świetnie funkcjonują w międzynarodowym instytucjonalnym obiegu sztuki, działającym w wygodnie skrojonych ramach systemu kapitalistycznego. Chto Delat urzeczywistniają sen o rosyjskiej sztuce zaangażowanej ery Putina, śniony przez kuratorów z Zachodu. Przy tym z rzadka pokazują się na oficjalnych salonach w Rosji. Każde z powyższych stwierdzeń jest prawdziwe – do takiego wniosku można dojść oglądając uważnie wystawę we Wrocławiu, czytając liczne opisy, teksty teoretyczne i polemiczne, czy śledząc wystąpienia i dokumentacje akcji publikowane na stronie internetowej kolektywu.

„Zanegować negację” jest wyjątkową wystawą, bo to pierwsza prezentacja aktualnej rosyjskiej sztuki, zrealizowana we wrocławskiej galerii Awangarda po upadku muru berlińskiego i rozpadzie Związku Radzieckiego. To także pierwsza wystawa grupy Chto Delat w Polsce, na której zostaje przedstawiony całokształt najbardziej charakterystyczne dla praktyki artystycznej Chto Delat wątki, w tym przede wszystkim nawiązanie do wywiedzionej od Hegla i Marksa dialektycznej walki przeciwieństw, napędzającej w nieunikniony sposób zmiany społeczne. Już w samym tytule „Zanegować negację” zawarte zostały bezpośrednie odwołania do terminologii pierwotnie zaczerpniętej z idealistycznej dialektyki klasycznej filozofii niemieckiej, a konkretnie do jednego z trzech uniwersalnych praw dialektyki sformułowanych przez Hegla – zaprzeczenia zaprzeczenia. Z kolei poszczególne realizacje kolektywu pokazane w ramach wystawy odnoszą się do dialektycznej zasady badania rzeczywistości polegającej na ujawnianiu istniejących w niej sprzeczności, badaniu ścierania się tych sprzeczności i wynikających stąd zmian, czyli – mówiąc w skrócie – do zasady leżącej u podstaw metodologii marksizmu. Na główną oś wystawy składają się więc realizacje komentujące aktualne uwarunkowania, stosunki i wydarzenia społeczne i polityczne w różnych krajach (w Rosji, Serbii, Holandii), spetryfikowane przy jej działalności. W ramach pokazu odnajdziemy wszystkie pomocy alegorycznych zabiegów i zwizualizowane przede wszystkim w produkcjach filmowych, tzw. „Śpiewograch” (Songspielen). Występujący w nich aktorzy uosabiają rozmaite przekroje społeczne, reprezentują różne grupy (wiekowe, zawodowe, polityczne) i ich dążenia, interesy oraz wizje, a także istniejące między nimi opozycje, budujące napięcia i konflikty. Zarówno te realizacje, jak i inne, dokumentalne i paradokumentalne zapisy, zdradzają zainteresowanie „klasyką” lewicowej twórczości – epickim teatrem Brechta i nowofalowym kinem Godarda. Poza projekcjami filmów na arsenał środków wyrazu Chto Delat składa się kilka prostych zabiegów. Przestrzeń instytucjonalna, anektowana przez grupę w różnych zakątkach świata organizowana jest zazwyczaj w podobny sposób – przy pomocy nieskomplikowanych elementów scenograficznych, przypominających wykonywane domowym sposobem transparenty czy makiety, a także wydruków, murali, flag, plakatów i publikacji. Często towarzyszą im organizowane na miejscu akcje, spotkania i dyskusje. Każdy z tych środków kojarzy się nieodmienne z propagandowym językiem przekazu i agitacji, komunikatem skierowanym do jak najszerszego grona odbiorców. Taką tubą propagandową staje się każdorazowo instytucja, będąca jednocześnie (oczywiście świadomym tego faktu) przedmiotem szczerej pogardy kolektywu. Kolektywu, podporządkowaniem populistycznej logice przemysłu kulturalnego”, by zaraz stwierdzić: „Dlatego wierzymy, że niesłuszne byłoby teraz odrzucenie jakiejkolwiek współpracy z instytucjami kulturalnymi czy akademickimi – mimo, iż większość tych instytucji na całym świecie jest zaangażowana w rażącą propagandę fetyszyzmu towarowego i służalczej wiedzy. Polityczna propaganda wszelkich innych form ludzkiego powołania albo wywołuje gwałtowane odrzucenie przez system, albo staje się częścią jego spektaklu. Jednocześnie system wcale nie jest jednorodny – jest chciwy, głupi i zależny. Dziś pozwala nam to używać tych instytucji w celu rozwijania i promowania naszej wiedzy. Możemy dostarczyć tę wiedzę do szerokiego grona odbiorców bez ryzyka, ze zostanie ona zniekształcona” .

Instytucje zapraszające Chto Delat podejmują grę z taką postawą. Tak się dzieje i tym razem. We Wrocławiu gra z instytucją przyjmuje jeszcze dodatkowy wymiar – gry z potencjałem tkwiącym w relacji z widzem i z otaczającą rzeczywistością. Za sprawą Chto Delat w monumentalne witryny Awangardy, wychodzące na ruchliwą ulicę, wstawione zostają trybuny. Widownią staje się galeria, a spektaklem ulica. Następuje czytelne odwrócenie relacji widz–instytucja, przypisanej temu budynkowi poprzez sam zabieg architektoniczny, polegający na odsłonięciu wierzchniego płaszcza zrujnowanej w czasie drugiej wojny światowej elewacji zabytkowego pałacu i jej przeszklenia – i tym samym wystawienia instytucjonalnego wnętrza na ciągły publiczny ogląd. Metafora gry i działania opozycyjnych sił obecnych w instytucjonalnych ramach i poza nimi służy w tym przypadku nie tyle który za cel stawia sobie wywróceniu na lewą stronę porządku w stosunkach między galerią sztuki a światem zewnętrznym, co raczej przywołaniu krytycznego namysłu nad obserwowaną rzeczywistością, rozumianego jako pewien potencjał, możliwy do zaoferowania widzowi.

Patrycja Sikora

Bibliografia

Józef Borgosz, Dialektyka, [w:] Słownik filozofii marksistowskiej, red. Tadeusz Jaroszewski, PW Wiedza Powszechna, Warszawa 1982
Chto Delat, Deklaracja na temat polityki, wiedzy i sztuki. W piątą rocznicę powstanie grupy Chto Delat? , „Tutuł roboczy: Archiwum/Working title: Archive” nr 3, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2009 Luigi Fassi, Chto Delat?, „ar/ge kunst”, issue no. 7, November 2010 – January 2011, ar/ge kunst, Mousse 2010
Kazimierz Ochocki, Dialektyka jako metoda, [w:] Słownik filozofii marksistowskiej, red. Tadeusz Jaroszewski, PW Wiedza Powszechna, Warszawa 1982
Oleksiy Radynskiy, Co robić, a czego nie?, „Krytyka polityczna”, felieton, 09.04.2011, http:// www.krytykapolityczna.pl/OleksijRadynski/Corobicaczegonie/menuid-27.html [09.04.2013]
Was tun? What is to be done?, kat wyst. Chto Delat? in Baden-Baden: The Lesson on Dis-Consent, Staatliche Kunsthalle Baden-Baden, 29 September 2011 - 12 February 2012, red. Johann Holten, Baden-Baden 2012
www.chtodelat.org
Dmitry Vilensky, Tezy o doświadczeniu radzieckim, „Tutuł roboczy: Archiwum/Working title: Archive” nr 3, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2009



---------------------------------------------





CO ROBIĆ?


Czym jest Chto Delat?

Rosyjska grupa Chto Delat jest platformą skupiającą przedstawicieli różnych obszarów działalności artystyczno-intelektualnej: artystów, filozofów, pisarzy, aktywistów, badaczy społecznych. Jej funkcjonowanie oparte jest na zasadzie kolektywizmu i samorealizacji. Trzon grupy, jak sami jej członkowie to określają, stanowi zespół koordynatorów działających ściśle z oddolnie działającymi grupami roboczymi, podzielającymi zasady internacjonalizmu, feminizmu oraz równości. Ich aktywność reprezentuje całą platformę oraz współtworzy wspólny kontekst dla interpretacji projektów. Stałymi działaczami kolektywu są: Czapla Olga Jegorowa (artystka, Petersburg), Artiom Magun (filozof, Petersburg), Nikołaj Olejnikow (artysta, Moskwa), Głuklja Natalia Pershina (artystka, Petersburg), Alexei Penzin (filozof, Moskwa), David Riff (krytyk sztuki, Moskwa), Alexander Skidan (poeta, krytyk, Petersburg), Oxana Timofeeva (filozof, MoscoMoskwaw), Dmitri Wileński (artysta, Petersburg) oraz Nina Gasteva (choreografka).


Skąd się wzięli?

Chto Delat zainicjowało swoją działalność 24 Maja 2003 roku akcją „Odrodzenie Petersburga”, podczas którego grupa artystów, architektów i krytyków dokonała symbolicznego założenia nowego centrum miasta na jego krańcach. Wydarzenie to, zainspirowane pompatycznymi obchodami 300-lecia istnienia Petersburga, zostało potraktowane przez policję jako działanie zakłócające porządek ceremonii. Niedługo potem, bezimienna jeszcze, grupa zaczęła wydawać skierowaną do międzynarodowego grona odbiorców gazetę „Chto Delat”. Nazwę gazety, a później kolektywu, zapożyczono od Nikołaja Czernyszewskiego (1828 -1889), filozofa, publicysty, pisarza, socjalisty, który w 1863 roku wydał powieść pt. „Chto Delat”, będącą jednym z twórczych zwiastunów rewolucji rosyjskiej. W 1902 roku Włodzimierz Lenin odniósł się do książki w tak samo zatytułowanym dziele, w którym m.in. zaktualizował problemy dotyczące samoorganizacji grup robotniczych. W tym kontekście, artyści i intelektualiści działający w obrębie kolektywu, postrzegają siebie, na zasadzie analogii, jako samoorganizującą się grupę „robotników kulturalnych”.


Czym się zajmują?

Pole działań Chto Delat jest efektem integracji różnych dziedzin aktywności intelektualnej: sztuk wizualnych, literatury, publicystyki, filmu, teatru, filozofii, myśli politycznej. Twórczość realizowana za pomocą różnych narzędzi jest działaniem kolektywnym, tj. posiada wypracowany wspólny kontekst oraz wynika z głębokiego namysłu teoretycznego. Grupa realizuje swoje założenia wydając gazetę, tworząc filmy, przedstawienia teatralne, słuchowiska, instalacje, grafikę, murale, przeprowadzając akcje.


Inspiracje

Kolektyw inspiruje się działaniami dwudziestowiecznej awangardy oraz rewolucyjną tradycją filozoficzno-polityczną. Podkreśla zainteresowanie lewicowymi teoriami, tj. marksizmem, poststrukturalizmem, autonomizmem, teorią krytyczną oraz odwołuje się do artystycznych nurtów, m.in. sytuacjonizmu czy krytyki instytucjonalnej. W warstwie wizualnej i tekstowej kluczową kwestią są nawiązania do brechtowskiej, społecznie zaangażowanej praktyki teatralnej oraz teatru dydaktycznego. Chto Delat wykorzystują klasyczne elementy przedstawienia (jak np. chór), łączy je z groteską, parodią, formami muzycznymi (komedioopera), przywołuje kompozycje Kurta Weilla, eksperymentuje, tworząc charakterystyczny musical polityczny. Grupa świadomie stawia swoje realizacje w opozycji do profesjonalnych produkcji filmowych i teatralnych, przełamując, czy wręcz kontestując konwencje.


Program

Podstawową kwestią zajmującą Chto Delat jest zagadnienie kulturalnej autonomii, rozpatrywanej zarówno z punktu widzenia artystów będących na indeksie w postsowieckiej Rosji i tworzących poza głównym obiegiem, jak i aktywnie działających w Europie. Grupa wyraża swój niepokój o sztukę, postrzeganą dziś często jako towar czy element działań mających dostarczyć publice rozrywki oraz będącą elementem systemu, w którym muzea i galerie są narzędziem władzy mającym monopol na jej prezentowanie, podczas gdy powinny być instytucjami służącymi artystycznemu dociekaniu prawdy o świecie. Istotą sztuki jest kształtowanie świadomości widza, wypracowywanie form krytycznego postrzegania rzeczywistości, bycie narzędziem niezależnego funkcjonowania w świecie. Jest ona publiczną aktywnością, toteż żadne organy władzy czy instytucje nie mogą posiadać wyłączności na jej „dystrybuowanie”. W swoich realizacjach Chto Delat komentują zasady funkcjonowania kultury w trybach zachodniego oraz postsowieckiego kapitalizmu, ukazując jej zależność od pieniędzy, państwa oraz ideologii. Emancypacja sztuki jest zatem gwarancją emancypacji człowieka w ogóle, zaś zadaniem artystów i intelektualistów jest zdemaskowanie aktualnej sytuacji i dążenie do zdefiniowania optymalnych warunków dla rozwoju wolnej twórczości. Drogę do realizacji założeń widzą w powrocie do pierwotnych idei lewicowych i spełnienia ich poprzez ponowne połączenie działań z zakresu sztuki, zaangażowanej myśli oraz polityki.


Gdzie działają

Kontestacja polityki kulturalnej rosyjskiego establishmentu oraz polityki w ogóle, sprawia że grupa funkcjonuje poza głównym nurtem rodzimego art worldu, a raczej na jego obrzeżach. Jednocześnie Chto Delat jest bardzo aktywnym ugrupowaniem, udzielającym się i pokazującym nieprzerwanie od początku w krajach Europy Zachodniej, w USA czy Australii. Jednakże „aktywność” oraz „istnienie” grupy można, a nawet należy, rozpatrywać także w sposób pozamaterialny. Działalność teoretyczna, wydawanie czasopisma (dostępnego online) czy spotkania i wykłady przeprowadzane za pośrednictwem internetu są tak samo istotną, na równi z instytucjonalną, przestrzenią działalności.
Realizacje grupy były pokazywane podczas licznych wystaw grupowych i solowych, m.in. w KIASMA Muzeum Sztuki Współczesnej w Helsinkach (2004), Muzeum Historii Sankt Petersburga (2004), Kunsthalle Fridericianum, Kassel (2005), Centrum Sztuki Współczesnej w Moskwie (2006), podczas 3. Prague Biennale (2007), 11. Istanbul Biennial (2009), w Institute of Contemporary Arts w Londynie (2010), Staatliche Kunsthalle Baden-Baden (2011), Smart Project Space, Amsterdam (2011), Gallery 21, Petersburg (2012). Prace kolektywu znajdują się m.in. w Muzeum Sztuki Współczesnej w Belgradzie, Muzeum Narodowym Centrum Sztuki Królowej Zofii w Madrycie, Van Abbemuseum w Eindhoven, KIASMA Muzeum Sztuki Współczesnej w Helsinkach, Bibliotece Muzeum Sztuki Współczesnej w Nowym Jorku. Chto Delat wzięło udział w wielu konferencjach, wystąpieniach, seminariach, otwartych dyskusjach, spotkaniach tj. wykład podczas 12 Documenta w Kassel (2007), warsztaty Tytuł roboczy: Archiwum, Muzeum Sztuki w Łodzi (2009), wykład w Goldsmiths College w Londynie (2009), Former West w Berlinie (2010, 2012).

Alicja Klimczak-Dobrzaniecka
(Tekst opracowany na podstawie artykułu: Deklaracja  na temat polityki, wiedzy i sztuki. W piątą rocznicę powstania grupy Chto Delat?, „Tytuł roboczy: Archiwum/Working title: Archive” nr 3, Muzeum Sztuki w Łodzi, Łódź 2009, s. 43-45 oraz strony chtodelat.org)



Rosyjskie Lasy, instalacja, foto: Karol Krukowski


Chto Delat, Partisan Songspiel. A Belgrade Story, 2009, video still

















foto: Karol Krukowski





FOTO Z OTWARCIA WYSTAWY W GALERII AWANGARDA


Dmitri Wileński, Czapla Olga Jegorowa (Chto Delat/Co robić). Foto Patrycja Sikora


Linia produkcyjna, Flagi Celana (Dmitri Wileński - Chto Delat). Foto: Patrycja Sikora


Rosyjskie Lasy, instalacja; Wieża. Śpiewogra, wideo. Foto: Patrycja Sikora


konferencja prasowa i oprowadzanie po wystawie z udziałem artystów ze Chto Delat (Czapla Olga Jegorowa, Dmitri Wileński, Nikołaj Olejnkow)


konferencja prasowa i oprowadzanie po wystawie z udziałem artystów ze Chto Delat (Czapla Olga Jegorowa, Dmitri Wileński, Nikołaj Olejnkow)


konferencja prasowa i oprowadzanie po wystawie z udziałem artystów ze Chto Delat (Czapla Olga Jegorowa, Dmitri Wileński, Nikołaj Olejnkow)


dyskusja z udziałem artystów ze Chto Delat: Czaplą Olgą Jegorową, Dmitrem Wileńskim, Nikołajem Olejnkowem i zaproszonymi gośćmi: Janem Sową i Jakubem Szrederem. Foto: Alicja Klimczak-Dobrzaniecka


dyskusja z udziałem artystów ze Chto Delat: Czaplą Olgą Jegorową, Dmitrem Wileńskim, Nikołajem Olejnkowem i zaproszonymi gośćmi: Janem Sową i Jakubem Szrederem. Foto: Patrycja Sikora


dyskusja z udziałem artystów ze Chto Delat: Czaplą Olgą Jegorową, Dmitrem Wileńskim, Nikołajem Olejnkowem i zaproszonymi gośćmi: Janem Sową i Jakubem Szrederem. Foto: Patrycja Sikora


otwarcie wystawy





od lewej: Czapla Olga Jegorowa, Dmitri Wileński, Nikołaj Olejnkow, Marek Puchała, Alicja Klimczak-Dobrzaniecka, Patrycja Sikora. Foto: Marcin Brzeziecki

















przewodnik po wystawie


Czytelnia Chto Delat


Patrycja Sikora, Alicja Klimczak-Dobrzaniecka (kuratorki wystawy)


od lewej: Jan Sowa, Dmitri Wileński, Nikolaus Oberhuber (KOW, Berlin), Marek Puchała, Olga Jegorowa, Fabien Lede, Patrycja Sikora, Alicja Klimczak-Dobrzaniecka, Monika Tramś, Nauzet Naranjo Matin, Nikołaj Olejnikow, Jakub Szreder. foto: Marcin Brzeziecki


Chto Delat i bohaterowie, Nikołaj Olejnikow


Chto Delat i bohaterowie, Nikołaj Olejnikow


Sztandary edukacyjne, Nikołaj Olejnikow


Futbol dialektyczny, Nikołaj Olejnikow


O WYSTAWIE CHTO DELAT – „ZANEGOWAĆ NEGACJĘ”





WYWIADY Z GRUPĄ CHTO DELAT
Z Dmitrem Wlenskim i Olgą Jegorową rozmawiają
Patrycja Sikora i Alicja Klimczak-Dobrzaniecka




Z Nikołajem Olejnikowem rozmawia Patrycja Sikora




Malowanie muralu edukacyjnego – dokumentacja




Dyskusja z udziałem CHTO DELAT





Realizacja filmów: Łukasz Hajduk

Pełna fotorelacja z otwarcia wystawy, dyskusji i oprowadzania z udziałem artystów TUTAJ

Futbol dialektyczny, Chto Delat i bohaterowie TUTAJ

Napisali o nas:
DailyServing. An International Publication for Contemporary Art
obieg.pl
TVP Wrocław
Co jest Grane - Gazeta Wyborcza Wrocław 24.04.2013
Co jest Grane - Gazeta Wyborcza Wrocław 05.05.2013
news.o.pl
wroclaw.naszemiasto.pl
money.pl
artbiznes.pl
indexart.pl

2013-04-12

komentarze do wydarzenia [0]





dodaj komentarz


BWA Wrocław - Galerie Sztuki Współczesnej
ul. Wita Stwosza 32
PL 50-149 Wrocław
tel. 071/790-25-82
e-mail: info@bwa.wroc.pl

projekt strony © twożywo

starsza wersja strony