POWRÓT

[EN] 

STUDIO

AKTUALNOŚCI    ARCHIWUM    O GALERII    KONTAKT    WIĘCEJ SZTUKI   


TODESANZEIGE / ZAWIADOMIENIE O ŚMIERCI

czysta eksperymentalność + życie i śmierć w NRD + 3.12 (nd) o godz 19ej

Pokaz warsztatów scenicznych na podstawie tekstu HEINERA MÜLLERA p.t. TODESANZEIGE / ZAWIADOMIENIE O ŚMIERCI

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

realizatorzy przedstawienia:

reżyseria TOMASZ MAN
scenografia ANETA PIEKRASKA MAN
muzyka KAMIL BARTNIK
aktorzy BARBARA KŁADZIO, ANNA LUDWICKA, ALICJA ZIMNOWŁOCKA, MARCIN PEMPUŚ, KRZYSZTOF GRABOWSKI

Przekład tekstu na język polski: studenci germanityki Uniwersytetu Wrocławskiego pod kierunkiem RALPHA BLASE (STÄDTISCHE BÜHNEN MÜNSTER) i EWY SZYMANI (UWR)

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Studio BWA, ul. Ruska 46a II piętro
niedziela, 3 grudnia 2006 o godz. 19ej.
wstęp wolny

Heiner Müller

Urodzony 1929 w Republice Weimarskiej. Zmarł 1995 w Republice Federalnej Niemiec. Pomiędzy tymi datami: życie w III Rzeszy Niemieckiej i w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Sztuki dramatyczne, proza, utwory liryczne. Samobójstwo pierwszej żony, Inge. Zakaz inscenizacji. Inscenizacje. Praca w Berliner Ensamble i Volksbühne. Współpraca z Robertem Wilsonem. Międzynarodowe uznanie. Liczne podróże zagraniczne. Powroty. Następne małżeństwa (dwa). Jedna córka. Rak. Na jego pomniku w Berlinie niedopałki cygar zamiast kwiatów.

Heiner Müller jako spóźniony romantyk

Heiner Müller był niewątpliwie jednym z późnych twórców niemieckiego wczesnego romantyzmu. Romantyzował to, co powszednie, poetyzował to, co wzniosłe. Zacierał granicę między zmysłowym doznaniem sztuki a racjonalną refleksją. Nie da się przeprowadzić podzialu wypowiedzi Müllera na estetyczne, teoretyczne i prywatne. Publikował wszystko, co zdarzyło mu się powiedzieć lub napisać, jako tekst estetyczny; samego siebie prezentował autoironicznie jako totalne dzieło sztuki: coś w rodzaju superinteligentnego mówiącego posągu w czarnym ubraniu, okularach w rogowej oprawie, otoczonego nieodzownym obłokiem dymu unoszącym się z nieodzownego cygara, w dłoni (nieodzowna) szklanka whiskey. Atakowany z powodu niezrozumiałości swoich tekstów, potrafił odpowiedzieć: „Mój tekst to książka telefoniczna, i tak trzeba go recytować – wtedy będzie dla każdego zrozumiały”. Konsekwentnie dążył do zniesienia podziału na „sztukę” i „życie”.

Istnieje też inny wczesnoromantyczny aspekt jego umysłowości: rozumienie historii. „O historii można teraz pisać tylko wtedy, gdy wpisuje się w nią swoją własną sytuację historyczną” – zgodnie z ta dewizą Heiner Müller wpisywał własny życiorys w swoje literackie teksty. Pierwsze doświadczenie totalitaryzmu opisał w Der Vater – jest to wspomnienie z okresu przedwojennego dzieciństwa i powojennej młodości, osnute wokół postaci aresztowanego przez nazistów ojca; samobójstwo żony, poetki Inge Müller, pojawia się jako główny motyw w Todesanzeige. Tak jak w collage’u zbiega się sztuczność z rzeczywistością, tak u Müllera zrasta się to, co własne, osobiste, z  tym, co obce, polityczne, historyczne, tworząc nowy, estetyczny kontekst.

Heiner Müller jako polski romantyk

Z polskim romantyzmem łączy go praktyka dziadów: zaklinanie zmarłych, Totenbeschwörung. Scena to miejsce zmarłych. Todesanzeige (1975) znaczy klepsydra, nekrolog, dla nas po prostu zawiadomienie o śmierci. Tekst o miłości i śmierci. (O miłości śmierci? O śmierci miłości?) O Indze Müller, poetce, osobie naznaczonej wojenną traumą - wydobyto ją spod gruzów zbombardowanego domu - która przez 13 lat próbowała popełnić samobójstwo – aż do „ostatniej, uwieńczonej sukcesem nocy”, zapisanej w gęstym od obrazów i niedopowiedzianych emocji, 4-stronicowym tekście:

„Była martwa, gdy wróciłem do domu. Leżała w kuchni na kamiennej podłodze, wpół na brzuchu, wpół na boku, z jedną nogą podwiniętą jak we śnie, z głową tuż koło drzwi. Schyliłem się, uniosłem jej twarz z profilu i wymówiłem słowo, którym zawsze ją nazywałem, kiedy byliśmy sami. Miałem wrażenie, że gram w teatrze. Widziałem siebie, opartego o framugę drzwi, jak wpół znudzony a wpół rozbawiony oglądam mężczyznę, który o 3 w nocy klęczy w kuchni na podłodze, pochylony nad swoją może nieprzytomną, a może martwą żoną, trzyma w rękach jej głowę i rozmawia z nią jak z lalką – przed publicznością, którą jestem ja sam.”

Ewa Szymani





2006-11-27

komentarze do wydarzenia [0]





dodaj komentarz


BWA Wrocław - Galerie Sztuki Współczesnej
ul. Wita Stwosza 32
PL 50-149 Wrocław
tel. 071/790-25-82
e-mail: info@bwa.wroc.pl

projekt strony © twożywo

starsza wersja strony