Anioły zostawione w szatni

 „Anioły zostawione w szatni” to wystawa dwójki queerowych artystów – Michała Kowalczys i Michała Iwańskiego w galerii BWA Wrocław Główny. Punktem wyjścia do prezentacji stały się ich wspomnienia, badanie psychogeografii i archeologii pamięci. Ekspozycję prac malarskich urozmaicają projekcje wideo, instalacje z metalu czy obiekty z drewna i cyny.   

„[…] Normalni ludzie, ludzie z sercem i z babcią, wyglądają jak wykopaliska. Jak anioły zostawione w szatni.”  – pisała Agnieszka Osiecka. Tytuł wystawy, zaczerpnięty z książki „Rozmowy w tańcu”, w której autorka prowadzi dialog z samą sobą, staje się dla artystów punktem wyjścia do refleksji nad archeologią pamięci, tożsamością i rolą twórczości jako formy osobistego rozrachunku. Praktyki Michała Kowalczys i Michała Iwańskiego stanowią wizualną dokumentację namiętności, fantazji i osobistych przeżyć. Ich prace – oscylujące wokół tematyki queerowej – podejmują próbę dekonstrukcji społecznych kodów i narracji, które kształtują normatywne wyobrażenia o tożsamości, pożądaniu i przynależności. 

W części galerii BWA Wrocław Główny, do końca lipca prezentujemy prace malarskie, prace wideo i obiekty rzeźbiarskie, składające się na wystawę „Anioły zostawione w szatni”, zgłoszoną w ramach open calla prowadzonego przez instytucję w 2025 roku. Pretekstem do powstania nowych realizacji stała się dla artystów lokalizacja i tożsamość miejsca jakim jest wrocławski dworzec. „Do końca lat osiemdziesiątych funkcjonował on jako pikieta, czyli miejsce schadzek lokalnych mężczyzn, poszukujących partnerów do przygodnego seksu.” – opowiada Michał Kowalczys (ur. 2001) na podstawie książki „Lubiewo” Michała Witkowskiego. Doświadczenia gejów z „Lubiewa” zostają poszerzone na wystawie o współczesny kontekst za sprawą porównania do przeżyć Kowalczysa i Iwańskiego. Rytm ekspozycji również odnosi się do książki, dzieląc ją na dwa obszary – opowieści o pikietach oraz bałtyckiej plaży.  

Iwański posługuje się przede wszystkim malarstwem, eksplorując temat fetyszu jako subtelnej formy ekspresji. Jego obrazy przedstawiają efemeryczne sylwetki – wizje kochanków i zauroczeń – pozbawione dosłowności i erotycznej dosadności, zanurzone w onirycznej atmosferze. Z kolei Kowalczys tworzy osobisty bestiariusz – zbiór figur inspirowanych relacjami i doświadczeniami związanymi z kulturą wykluczenia. Jego praktyka opiera się na eksploracji słowa jako materii artystycznej, rozszerzając granice performansu mówionego o queerową wrażliwość. W jego pracach (malarstwo, instalacje z metalu, obiekty) pojawia się motyw Bałtyku – spersonifikowanego jako kochanek – któremu artysta powierza emocje związane z odrzuceniem. Wspomnienia, badanie psychogeografii i archeologii pamięci, stają się tu punktem wyjścia do refleksji nad mechanizmami społecznego niedostosowania.  

Wystawa „Anioły zostawione w szatni” ukazuje relację obrazu i słowa jako tworzywa sztuki, badając wizualny potencjał odrzucenia oraz mapując granice pożądania widzianego z dwóch, wzajemnie przenikających się perspektyw. Prace grają tu rolę retrospektywnych narracji, których główną emocją jest nostalgia.  

W trakcie wernisażu wystawy, 8 maja o godzinie 19:30, odbędzie się performans Michała Kowalczys, podczas którego posłuchamy fragmentów autofikcyjnych dzienników autora. Życiorys twórcy oraz historie napotkanych osób staną się pretekstem do tworzenia narracji krytykującej normatywne modele funkcjonowania. Skłonią do refleksji nad wizualną reprezentacją przemocy, mechanizmami wstydu i pamięci. Wydarzenie skierowane jest do osób dorosłych (18+).

Michał Iwański – urodzony 1994 w Wadowicach, mieszka i pracuje w Krakowie. Absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W ramach programu Erasmus studiował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu w Lizbonie, a następnie odbył staż w berlińskim studio islandzkiego artysty Egila Sæbjörnssona. Jest współzałożycielem kolektywu artystycznego Bałuckiego 15. Zajmuje się przede wszystkim malarstwem, realizacjami site-specific oraz obiektami rzeźbiarskimi. W swojej twórczości podejmuje fundamentalne pytania dotyczące sensu egzystencji, odwołując się do osobistych doświadczeń, takich jak częsta zmiana miejsca zamieszkania czy miłość nieheteronormatywna. Brał udział w licznych wystawach i konkursach, m.in. był finalistą Biennale Sztuki Młodych „Rybie Oko 11” w Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej, uczestnikiem wystawy konkursowej Loostro 16, Jesiennego Salonu Sztuki w BWA w Ostrowcu Świętokrzyskim, konkursu OKNOPLAST FOR ART w Galerii Re w Krakowie oraz PROMOCJI 2021 w Galerii Sztuki w Legnicy. Uczestniczył również w konkursie Festiwalu Młode Wilki 18.

Michał Kowalczys – urodzony w 2001 roku w Gdańsku. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku oraz Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu. W praktyce artystycznej porusza się w zagadnieniach związanych z własną tożsamością oraz podejmuje próby przeniesienia na język wizualny osobistych doświadczeń. Jego prace korzystają ze słowa jako materii sztuki, łącząc awangardowe tradycje performansu mówionego z queerową perspektywą. Prace Michała były prezentowane w ramach festiwali Vor/Wiosna w Slaturhusid Art Center w Islandii (2021), Kick Off Perfo w Galerii Ul w Gdańsku (2021, 2023), Gdynia Design Days (2023), Performance Platform Lublin w Galerii Labirynt w Lublinie (2024), Wrocław Off Gallery Weekend (2024), czy Cracow Art Week Krakers (2025). Był jednym z wybranych uczestników projektu Głęboka Woda (2022) organizowanego przez Gdańską Galerię Miejską.