Gotycka gorączka

Gotycka gorączka to wystawa o fascynacji mrokiem – przeżywanej w blasku dwóch słońc. Jedno rozpala Amerykę Łacińską, drugie rozgrzeje Wrocław. W ramach Sceny Artystycznej 26. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego TAURON Nowe Horyzonty poszerzamy geografię poszukiwań gotyckiej wrażliwości. Jej tropikalne ujęcia odbiją się niczym promienie w pracach osób artystycznych z Polski, ukazując różnice, ale i pokrewieństwa. Gotycka gorączka obejmie wszystkich, wyrażając pragnienie życia na własnych warunkach.

Punktem wyjścia dla tych poszukiwań jest prezentowany na festiwalu Nowe Horyzonty program poświęcony fenomenowi latynoamerykańskiego gotyku tropikalnego i jego współczesnemu odbiorowi. Gotyk tropikalny – początkowo nurt literacki, a potem także filmowy – łączy kino gatunkowe, kontrkulturową energię i lokalny folklor z krytyką społeczną. Gotyk jako kostium kulturowy został przeszczepiony na grunt kolonialnej estetyki i postkolonialnych historii. Kierunek zapoczątkowany w latach 80. XX wieku przez kolumbijską grupę Cali, w następnych dekadach objął sąsiednie kraje, stając się jednym z najważniejszych narzędzi do odkrywania latynoskich tożsamości, dziedzictwa postkolonialnego, międzykulturowych zderzeń i połączeń.

„Historia gotyku jest tak długa jak dzieje nowoczesności i cienie rzucane przez jaskrawy blask oświecenia – mówi Stach Szabłowski, który wraz z Joanną Stembalską i Ewą Szabłowską kuratoruje Gotycką gorączkę. – W ramach wystawy ukazujemy współczesne interpretacje tej tradycji, mutującej pod wpływem technologii, popkultury, horroru, gier wideo oraz internetu”.

Gra z grozą, ciemnością i śmiercią

Gotyk jako zjawisko ma fascynującą zdolność przekraczania granic, nie tylko geograficznych, ale także tych dzielących dyscypliny artystyczne, niskie i wysokie rejestry kultury, a także styl życia od życiowej postawy. Wystawa pozwoli poznać jego współczesny potencjał – performatywny i estetyczny. Pozwoli odkryć wrażliwość, której bliska jest teatralizacja rzeczywistości: kostium, maska, scenografia i rytuał.

Na wystawie wśród prac podejmujących ten temat zobaczyć będzie można m.in. Ultrafiolet (Teoria Wenus) Marii Joranko – instalację przedstawiającą wkomponowane w gitary elektryczne potworne anielskie postaci, która ożyje podczas performansu dźwiękowego w trakcie wernisażu. Theo Montoya w swoim krótkometrażowym dokumencie Syn Sodomy ukaże natomiast potencjał współczesnego gotyku tropikalnego w ujęciu queerowym, w którym rozpalone słońce Medellín nie przynosi ocalenia, lecz oświetla mrok, przemoc i egzystencjalny lęk młodego pokolenia. Zdjęcia Maurycego Gomulickiego z cyklu Zombie Catharsis to z kolei gorączkowy zapis masowych ulicznych rytuałów odbywających się w przestrzeni Mexico City, stanowiący celebrację ulicznej mody i mrocznego karnawału.

Wrażliwość gotycka często jest kojarzona z postawą i pewną przesadą, z której się wyrasta. Wystawa umożliwi również przyjrzenie się jej z innej perspektywy – dostrzeżenie, że poprzez sztukę można przeżywać wzniosłość bez popadania w śmieszność, a grę z grozą, ciemnością, a nawet ze śmiercią da się podjąć na własnych estetycznych warunkach.

Symptomy tropikalnej gorączki

W Studio BWA Wrocław zobaczyć będzie można filmy wideo, animacje, obrazy, fotografie oraz instalacje przygotowane przez osoby artystyczne pochodzące z Ameryki Łacińskiej i Polski. „Choć Amerykę Łacińską i Europę Środkową dzieli duża geograficzna odległość, łączy je postkatolicka wyobraźnia i status niegdysiejszych peryferii” – mówią osoby kuratorskie. Selekcja prac ukaże różnorodność i rozpiętość zjawiska, jakim jest tropikalny gotyk: rozciągający się od prowadzonej w gotyckim kostiumie poważnej refleksji nad sprawami ostatecznymi po zabawę konwencją i cosplay1. Scenografię wystawy, niczym kadry w horrorze, stworzył Kościół Nihilistów, czerpiąc z klasycznych dzieł kina ekspresjonistycznego, a także sięgając po egzotyczne kwiaty i krwawiące róże, które plenią się w imaginarium gotyku tropikalnego.

Bujność, zmysłowość i cielesność gotyku tropikalnego spotka się w ramach wystawy z wyobraźnią środkowoeuropejską, mglistą, wstrząsaną zimnymi dreszczami i skłonną do duchowych spekulacji. Temperatury gotyckich fantazji mogą być różne, a jednak wierzymy, że są symptomem tej samej gorączki.

Wystawa Gotycka gorączka otwarta jest w czasie Festiwalu Nowe Horyzonty (23.07–2.08) codziennie w godz. 12.00–20.00. Po zakończeniu Festiwalu – od środy do piątku w godz. 14.00–18.00, a w weekendy w godz. 11.00–18.00.

Projekt jest wspierany przez British Council.